Woorde en uitdrukkings

Nou die oggend op RSG luister ek na die insetsel oor die Woordeboek van die Afrikaanse Taal. Hulle bespreek die woord “pollevink“. Nou daaroor het ek al lankal geblog, maar dit het my aan die dink gesit oor al die woorde wat ons gebruik het toe ons jonger was en wat mens deesdae maar selde hoor. Soms lees ek dit in die ouer Afrikaanse boeke raak, maar miskien is daardie woorde en uitdrukkings aan die uitsterf.

So het ons byvoorbeeld die woord “kaboedel” gebruik om ’n hele klomp van iets aan te dui. Ons sou byvoorbeeld sê: “Bring die hele kaboedel saam”, as ons bedoel het die hele familie moet sommer vir ons kom kuier. Ons het ook soms die woord “kasarm” gebruik om te praat van “die hele spul”. Maar “kasarm” is een van daardie woorde wat in teenoorgestelde sin gebruik kon word. So het ons soms die woord gebruik om van ’n klein huisie aan die verkeerde kant van die treinspoor  te vertel, maar ook om te praat van ’n baie groot huis waarin mens sommer kon verdwaal.

En terwyl ek nou by die K-woorde is, wie kan onthou van oom Kaspaas en Nefie, die gewilde karakters wat geskep is deur TO Honiball?

Wanneer dit by woorde en uitdrukkings kom, verlang ek altyd na my ma want sy het die snaakste uitdrukkings gebruik, sommige waarvan ons familie nog steeds gebruik. Sy het byvoorbeeld wanneer iemand kom kuier het en weer op pad was, hulle gegroet met die uitdrukking: “Gaan julle blokkies.” Ek het nooit enigiemand anders dit hoor gebruik nie en weet glad nie waar sy daaraan gekom het nie.

Sy het gewoonlik ’n storie begin met die uitdrukking: “Dis alles nog niks,” asof sy jou daarmee kon oortuig dat haar storie regtig ’n indruk op jou sou maak. Wanneer ’n vrou ’n miskraam gehad het, het sy gesê: “Sus-of-so het die kar omgegooi.” Dit was natuurlik om die waarheid vir ons as kinders weg te steek en dit het gewerk want ons was altyd baie verbaas dat tante Sus-of-so probeer het om ’n kar te bestuur. En wanneer iemand swanger was, was sy Pollie ons gaan Perel toe.

Al hierdie woorde en uitdrukkings is besig om in die vergetelheid te raak – seker het hulle ook maar net ’n leeftyd en bly dit in die herinneringe soos mense wat kom en gaan en net in herinneringe bly voortleef.

This entry was posted in Afrikaanse taal, Familie and tagged , , , . Bookmark the permalink.

4 Responses to Woorde en uitdrukkings

  1. Toortsie sê:

    Kaboedel is ‘n woord wat ons maar weer kan begin gebruik. My ouma hulle het ‘n geboutjie in die dorp gehad. Ek dink dit was 3 skakelhuisies so styf teen mekaar. Dis later deur ‘n ander eienaar verander tot een lekker huis. Dit was bekend as die “Boerekasarm”.🙂

  2. d1rki3 sê:

    Heerlik gelees , dankie Klippie.

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Change )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Change )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Change )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Change )

Connecting to %s